Zwierzęcy architekci krajobrazu. Setki gatunków zwierząt przebudowują powierzchnię Ziemi
21 lutego 2025, 09:30Zwierzęta są nie tylko mieszkańcami Ziemi, ale też jej architektami, kształtującymi krajobraz, w którym żyją. Termity tworzą wysokie kopce i rozległe podziemne korytarze, hipopotamy drążą ścieżki i kanały, a bobry tworzą rozległe mokradła. Dotychczas jednak badania nad zwierzęcymi architektami krajobrazu skupiały się na konkretnych pojedynczych gatunkach. Profesor Gemma Harvey i jej zespół z Queen Mary University w Londynie opublikowali na łamach PNAS pierwszą globalną syntezę wiedzy o takich gatunków. Uczeni zidentyfikowali 603 gatunki, rodzaje i rodziny, które wpływają na procesy toczące się na powierzchni Ziemi.
Na którym boku sypiają koty i dlaczego go wybierają?
27 czerwca 2025, 07:31Dla zwierząt układanie się do snu na konkretnym boku jest związane nie z komfortem, ale przetrwaniem. Śpiące zwierzę jest bowiem szczególnie podatne na ataki drapieżników. Koty sypiają 12–16 godzin na dobę. Najchętniej wybierają miejsca wyniesione, gdzie drapieżnik może podejść do nich wyłącznie od dołu. Uczeni chcieli sprawdzić, czy zwierzęta te preferują jeden z boków podczas snu.
Siarkowodór skutecznie leczy infekcje paznokci
14 listopada 2025, 09:06Siarkowodór może stać się zbawieniem dla osób z trudnymi do wyleczenia infekcjami paznokci. Naukowcy z University of Bath i King's College London odkryli, że gaz ten przyspiesza leczenia i ma mniej skutków ubocznych niż dotychczas stosowane metody leczenia. Środki przyjmowane doustnie wymagają 2-4 miesięcy stosowania, przynoszą niezłe wyniki, ale niosą ze sobą też ryzyko skutków ubocznych, szczególnie u wrażliwych pacjentów. A ci stanowią większość osób, zmagających się z tym problemem.
Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami
26 marca 2026, 09:05Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.
Struktury koło Czerwonej Piramidy to nie rampy, a zapory? Woda pomagała w budowie piramidy?
29 lipca 2026, 09:01Na płaskowyżu Dahszur, kilkadziesiąt kilometrów na południe od Kairu, od ponad stu lat widoczne są dwa długie nasypy przecinające Wadi Dahszur w pobliżu Czerwonej Piramidy – trzeciej najwyższej piramidy Egiptu i najstarszej klasycznej piramidy w kształcie ostrosłupa. Odnotowywano je już na XIX-wiecznych mapach, w tym na mapie Jacques'a de Morgana z 1897 roku. Od dekad archeolodzy uznawali je za rampy transportowe, którymi z pobliskich kamieniołomów dowożono materiał budowlany na plac budowy piramidy.
Rekordowa liczba patentów na oprogramowanie
20 września 2006, 12:25Amerykański Urząd Patentowy przyznał w bieżącym roku rekordowo dużą liczbę patentów na oprogramowanie. Tylko wczoraj zarejestrowano 893 patenty. Od początku roku przyznano ich natomiast 30 232. W tym tempie przed 1 stycznia 2007 roku amerykańscy urzędnicy zarejestrują ponad 40 tysięcy patentów.
Bakterie oporne na bakteriofagi
23 marca 2007, 15:37Naukowcom udało się znaleźć sposób na ochronę kultur bakterii wykorzystywanych do produkcji serów przed atakiem niszczących je wirusów. Odkrycie oznacza, że przemysł spożywczy będzie ponosił mniejsze straty, ponieważ rzadziej będzie się zdarzało, że mleko, które miało stać się serem, skończy jako zepsute mleko.
Zdrowy nabiał z łosiego mleka
20 września 2007, 09:46W Rosji coraz większą popularnością cieszy się mleko łosia. Jest cenione ze względu na swoje właściwości prozdrowotne. Jego skład różni się od mleka krowiego: jest tłustsze (12-proc.) oraz bogatsze w białka i witaminy.
Z odsieczą rynkowi leków
18 marca 2008, 11:26Prawdopodobnie każdy z nas dostrzega zastraszające tempo wzrostu cen leków. Warto wspomnieć także o wynikach finansowych firm farmaceutycznych. Największa z nich, szwajcarska korporacja Roche, przyniosła w 2007 roku 15 miliardów dolarów czystego zysku(!).
W poszukiwaniu plomby doskonałej
7 września 2008, 11:04Wypełnienia stosowane w stomatologii to materiały znacznie bardziej zaawansowane, niż mogłoby się wydawać. Nawet one nie są jednak pozbawione wad, z którymi próbują walczyć naukowcy z Fraunhofer Institute.
